Chọn sách giáo khoa sát với đề thi tốt nghiệp THPT?
Dạo một vòng các quán cà phê khu vực TP.HCM, đa số các quán có máy điều hòa đều chật kín chỗ ngồi.
Sầu riêng loạn giá, vì đâu?
Sự hiện diện của HLV Makoto Teguramori đã thổi luồng sinh khí mới cho CLB Hà Nội, minh chứng là ở vòng 14, đội cựu vương V-League đã thắng dễ 3-0 trên sân Pleiku của HAGL với thế trận áp đảo toàn diện. Dù CLB Đà Nẵng đang tiến bộ dưới thời HLV Lê Đức Tuấn (giành 5 điểm trong 3 trận gần nhất), nhưng rõ ràng so với chủ nhà Hà Nội, đội Đà Nẵng vẫn thua kém toàn diện. Thực tế là, CLB Đà Nẵng nhập cuộc tốt, đá phòng ngự chặt chẽ và gây áp lực ở tuyến giữa để ngăn chủ nhà triển khai bóng. Đội khách thậm chí có cơ hội ăn bàn trước khi Phan Văn Long thoát xuống sút chân trái uy lực khiến thủ môn Nguyễn Văn Hoàng vất vả giải nguy. Nhưng, CLB Hà Nội không cần thế trận lấn lướt, mà chỉ cần một khoảnh khắc để vượt lên. Phút 33, Đỗ Hùng Dũng cầm bóng ở cánh trái. Chỉ bằng một cú rướn người bứt tốc, anh vượt qua hậu vệ Đà Nẵng rồi tạt bóng cầu âu đẹp mắt cho Daniel Passira đánh đầu đập đất thành bàn. Thủ môn Bùi Tiến Dũng đã nỗ lực đổ người, nhưng không thể vươn tay cứu thua trước pha dứt điểm khó của ngoại binh từng đoạt ngôi vua phá lưới giải Bolivia. Sau bàn mở tỷ số, CLB Hà Nội đá thanh thoát hơn. Tuy nhiên, học trò ông Teguramori không vội vàng đẩy cao đội hình, mà đá chắc chắn để giữ thế trận. Ở chiều ngược lại, CLB Đà Nẵng của HLV Lê Đức Tuấn nỗ lực triển khai bóng từ tuyến dưới, song do tuyến giữa không kiểm soát tốt tình hình, nên đội khách Đà Nẵng khó triển khai tấn công.CLB Hà Nội đã có thể ghi nhiều bàn hơn trong hiệp 1, song việc bỏ lỡ nhiều cơ hội khiến thầy trò ông Teguramori chỉ một lần tìm được mành lưới đối thủ. Trong đó, có tình huống Hùng Dũng thoát xuống ở cánh phải rồi chuyền vào như đặt, nhưng Văn Toàn lại đá ra ngoài khi cầu môn của thủ môn Tiến Dũng đã rộng mở.Ở thế không còn gì để mất, CLB Đà Nẵng đã vùng lên trong hiệp 2. Phút 49, hàng thủ Hà Nội phòng ngự thiếu quyết liệt, để Đình Duy đột phá trung lộ rồi dứt điểm chân phải gọn gàng hạ gục thủ môn Văn Hoàng.Đúng 2 phút sau, CLB Hà Nội lại chùng xuống khó hiểu, để đội khách Đà Nẵng thoải mái ghi bàn. Đình Duy thoát xuống thoải mái ở cánh trái rồi căng ngang như đặt cho Văn Hữu đệm lòng nâng tỷ số lên 2-1. Đây cũng là bàn thứ 6 của Đà Nẵng trong 4 trận gần nhất, kể từ khi HLV Lê Đức Tuấn thay thế ông Cristiano Roland chèo lái đội bóng sông Hàn.Sau hai gáo nước lạnh dội xuống đầu hiệp 2, CLB Hà Nội mới bừng tỉnh. Văn Quyết cùng đồng đội lấy lại thế trận để tổ chức tấn công. Tuy nhiên, sự nóng vội của chủ nhà khiến họ phải chờ đến phút 66 mới có bàn gỡ 2-2.Nhận đường chuyền của Văn Quyết, Passira che chắn bóng chuẩn mực, trước khi nhả lại cho Hai Long dứt điểm hiểm hóc, đưa trận đấu trở về thế cân bằng. Màn ngược dòng của CLB Hà Nội được hoàn tất ở phút 89. Một lần nữa, Hai Long ghi dấu ấn khi đánh đầu tạo ra tình huống lộn xộn trong vòng cấm, trước khi "gà son" Joao Pedro chớp thời cơ dứt điểm, ấn định chiến thắng 3-2 cho chủ nhà Hà Nội.Ngược dòng hạ đội cuối bảng Đà Nẵng, CLB Hà Nội vươn lên ngôi nhì với 26 điểm sau 15 vòng. Đường đua vô địch của thầy trò ông Teguramori rộng mở trở lại, khi khoảng cách với ngôi đầu chỉ là 4 điểm, trong khi giải còn tới 11 vòng. FPT Play - Đơn vị duy nhất phát sóng trọn vẹn LPBank V.League 1-2024/25, tại https://fptplay.vn
Cai thuốc và giảm tác hại: hai giải pháp bổ trợ để kiểm soát thuốc lá
Chiều 3.3, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Cà Mau tổ chức lễ công bố quyết định kết thúc hoạt động Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ tỉnh; đồng thời kiện toàn tổ chức Bệnh viện đa khoa Cà Mau.Theo quyết định của Tỉnh ủy Cà Mau, Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ tỉnh chính thức kết thúc hoạt động. Cùng ngày, UBND tỉnh ban hành quyết định kiện toàn tổ chức Bệnh viện đa khoa Cà Mau, trong đó thành lập Khoa Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ trực thuộc bệnh viện.Cụ thể, Ban giám đốc bệnh viện gồm giám đốc và không quá 3 phó giám đốc. Các phòng chức năng có 9 phòng; các khoa lâm sàng là 24 khoa; các khoa cận lâm sàng là 4 khoa; các khoa không giường bệnh 4 khoa.Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Minh Luân, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, nhấn mạnh: "Việc kết thúc hoạt động của Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ tỉnh và thành lập Khoa Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ trực thuộc Bệnh viện đa khoa Cà Mau là một bước đi quan trọng trong tiến trình cải cách, tinh gọn bộ máy nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả. Đây không chỉ là sự sắp xếp lại tổ chức mà còn hướng tới nâng cao chất lượng phục vụ, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cán bộ trên địa bàn tỉnh".Ông Luân bày tỏ sự tin tưởng, với sự quan tâm của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, cùng quyết tâm của ngành y tế và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ y, bác sĩ, Khoa Bảo vệ, Chăm sóc sức khỏe cán bộ sẽ hoạt động hiệu quả, đáp ứng kỳ vọng đặt ra. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, phục vụ tốt hơn không chỉ cho đội ngũ cán bộ mà còn cho nhân dân tỉnh Cà Mau.Việc sắp xếp lại tổ chức y tế đợt này thể hiện quyết tâm của tỉnh trong việc đổi mới, nâng cao chất lượng hệ thống y tế địa phương, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Theo Reuters, việc duy trì an toàn là một thách thức lớn tại lễ hội. Chính quyền địa phương hiện tăng cường lực lượng cảnh sát và chuẩn bị sẵn sàng các máy bay cứu thương tại thành phố Prayagraj thuộc tiểu bang Uttar Pradesh (Ấn Độ) vào một trong những ngày linh thiêng nhất của lễ hội Kumbh Mela. Đây được coi là cuộc tụ họp lớn nhất trên thế giới.Ông Prashant Kumar, cảnh sát trưởng của tiểu bang Uttar Pradesh, nói với Reuters rằng: "Số người đổ về thành phố này trong một ngày còn nhiều hơn dân số của nhiều quốc gia và con số này đang tăng lên từng phút". Vị cảnh sát cho biết số lượng người ùn ùn đổ về đã gây ùn tắc giao thông và sức ép lên cơ sở hạ tầng khu vực.Theo các quan chức, lễ hội Kumbh Mela bắt đầu từ ngày 13.1, kéo dài 6 tuần và dự kiến sẽ thu hút khoảng 400 triệu người. Trước đó, các quan chức cho biết hơn 30 người đã thiệt mạng trong vụ giẫm đạp tại lễ hội Kumbh Mela ở miền bắc Ấn Độ vào hôm 9.1 khi hơn 76 triệu người đổ xô đến con sông để "tắm mình theo nghi lễ hoàng gia". Song, điều đó cũng không ngăn cản được dòng người đến đây, bao gồm cả quan chức cấp cao, ngôi sao điện ảnh và những người giàu có.Kumbh Mela là sự kiện quan trọng của cộng đồng theo đạo Hindu, trong tiếng Hindi có nghĩa là "lễ hội bình nước thiêng", được tổ chức tại ngã 3 của sông Hằng, Yamuna và Sarasvati huyền thoại. Người theo đạo Hindu tin rằng việc tắm tại nơi hợp lưu của 3 con sông linh thiêng trên sẽ giải thoát mọi người khỏi tội lỗi. Theo Reuters, các tín đồ Hindu coi lễ hội Kumbh Mela năm nay còn quan trọng hơn vì có sức mạnh giải thoát họ khỏi vòng luân hồi.
Hoa bưởi của người ra đi - Truyện ngắn của Đinh Thành Trung (Hà Nội)
Ở vòng đấu gần nhất tại V-League 2024-2025, vòng đấu thứ 10, Thể Công Viettel đánh bại đội đương kim vô địch Nam Định ngay trên sân Thiên Trường của đối phương. Những người trực tiếp đóng góp vào bàn thắng duy nhất mang về chiến thắng cho Thể Công Viettel trước đội bóng thành Nam, là Nguyễn Đức Chiến và Nhâm Mạnh Dũng: Đức Chiến chuyền bóng và Nhâm Mạnh Dũng dứt điểm ghi bàn.Đây cũng là những cầu thủ thi đấu khá ổn trong màu áo Thể Công Viettel ở giai đoạn vừa qua. Trước khi đánh bại Nam Định tại V-League, bộ đôi Đức Chiến và Mạnh Dũng còn góp công giúp đoàn quân của HLV Nguyễn Đức Thắng quật ngã CLB PVF-CAND ở vòng 16 đội thuộc Cúp quốc gia 2024-2025. Chiến thắng vừa nêu giúp Thể Công Viettel giành vé vào tứ kết.Đức Chiến và Mạnh Dũng không có mặt tại AFF Cup 2024. Tuy nhiên, cơ hội khoác áo đội tuyển quốc gia của họ trong thời gian tới sẽ lớn hơn. Vì như đã đề cập, chiến dịch vòng loại thứ 3 Asian Cup 2027 sẽ là chiến dịch kéo dài, đội tuyển Việt Nam cần lực lượng rất hùng hậu, để thi đấu đường dài từ tháng 3.2025 đến tháng 3.2026. HLV Kim Sang-sik sẽ bổ sung Đức Chiến và Mạnh Dũng vào đội tuyển quốc gia ở thời điểm thích hợp.Vả lại, vị trí của Nguyễn Đức Chiến và Nhâm Mạnh Dũng đang là vị trí mà đội tuyển Việt Nam cần người. Đầu tiên, dạng tiền đạo có thể hình tốt (1,81 m), kỹ thuật khá như Nhâm Mạnh Dũng là dạng tiền đạo luôn được các HLV tìm kiếm. Mạnh Dũng có thêm kinh nghiệm thi đấu ở các giải quốc tế (từng ghi bàn duy nhất cho đội U.23 Việt Nam trong trận chung kết SEA Games 31 năm 2022 gặp U.23 Thái Lan). So về độ mạnh mẽ, chất kỹ thuật và năng lực săn bàn, Nhâm Mạnh Dũng có lẽ không kém tiền đạo Đinh Thanh Bình từng hiện diện tại AFF Cup 2024. Thế nên, nếu Thanh Bình có thể khoác áo đội tuyển, thì Mạnh Dũng hoàn toàn có khả năng được trao cơ hội khi cần.Với Nguyễn Đức Chiến, thời gian gần đây cầu thủ này được HLV Nguyễn Đức Thắng bố trí đá ở hàng tiền vệ của CLB Thể Công Viettel, thay vì thi đấu trung vệ như trước. Đức Chiến tỏ ra phù hợp với vai trò của một tiền vệ trung tâm. Đây cũng là vị trí mà HLV Kim Sang-sik cần bổ sung người, vì mỗi mình Doãn Ngọc Tân giỏi tranh chấp nơi tuyến giữa của đội tuyển Việt Nam tại AFF Cup 2024 có lẽ chưa đủ.Giống như Nhâm Mạnh Dũng, Nguyễn Đức Chiến có ưu thế về mặt thể hình (cao 1,81 m), rất có lợi trong các pha tranh chấp tay đôi, đánh chặn từ xa, chống bóng bổng và thu hồi bóng cho đội tuyển Việt Nam.Một cầu thủ nữa thuộc CLB Thể Công Viettel, đang tìm lại phong độ trong thời gian gần đây là hậu vệ trái Phan Tuấn Tài. Chấn thương ngay trước thềm AFF Cup 2024 khiến cho Tuấn Tài lỡ cơ hội cùng đội tuyển Việt Nam vô địch Đông Nam Á. Xét về độ toàn diện của 1 hậu vệ cánh trái, Phan Tuấn Tài có lẽ là cầu thủ toàn diện nhất khi chơi ở vị trí này, từ sau khi Đoàn Văn Hậu chấn thương dai dẳng.Phan Tuấn Tài phòng ngự điềm tĩnh, khôn ngoan, hỗ trợ tấn công hiệu quả. Đặc biệt, khả năng tạt bóng từ biên trái của Phan Tuấn Tài rất lợi hại. Phan Tuấn Tài chính là người tạt bóng để Nhâm Mạnh Dũng ghi bàn trong trận chung kết nội dung bóng đá nam SEA Games 31 năm 2022, mang ngôi vô địch về cho đội U.23 Việt Nam.Nếu Phan Tuấn Tài tiếp tục phát huy phong độ hiện có trong thời gian tới, HLV Kim Sang-sik hoàn toàn có thể yên tâm với cánh trái của đội tuyển Việt Nam. Khi đó, ông Kim sẽ có cùng lúc 2 hậu vệ cánh trái rất tốt gồm Nguyễn Văn Vĩ và Phan Tuấn Tài, 2 cầu thủ này có thể luân phiên được sử dụng trong các trận đấu của đội tuyển Việt Nam.
Dota 2: Next Gen Aorus đã sẵn sàng cho vòng chung kết New Blood Championship
'Nhà hàng buffet' to nhất tỉnh Quảng Trị không có món nào quá 30.000 đồng
Sáng 15.1, UBND TP.HCM làm việc với các tỉnh trong vùng Đông Nam bộ và Long An nhằm đánh giá tiến độ triển khai các thỏa thuận hợp tác kinh tế - xã hội, nhất là các dự án trọng điểm, liên kết vùng.Ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở GTVT TP.HCM, cho biết dự án mở rộng đường nối cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây (đoạn từ nút giao thông An Phú đến đường Vành đai 2) đã được HĐND TP.HCM thông qua chủ trương đầu tư công, quy mô 8 làn xe.Hiện chủ đầu tư đang tổ chức lựa chọn nhà thầu tư vấn khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Dự kiến, ngày 17.1 hoàn tất thủ tục lựa chọn nhà thầu và ký kết hợp đồng, hoàn chỉnh hồ sơ trình phê duyệt dự án trong tháng 4.2025. Dự án này dự kiến đưa vào khai thác năm 2026.Về các cầu kết nối TP.HCM với Đồng Nai, hầu hết được thể hiện trong quy hoạch của 2 địa phương. Riêng cầu Cát Lát, TP.HCM đề nghị tỉnh Đồng Nai sớm triển khai. 2 địa phương cũng sẽ sớm trao đổi, thống nhất kế hoạch và quy chế phối hợp triển khai các cầu Phú Mỹ 2, cầu Long Thành 2 trong thời gian tới để tăng cường kết nối giao thông, phục vụ phát triển kinh tế xã hội giữa hai địa phương.Điểm đáng chú trong quy hoạch các tỉnh, thành phố trong vùng Đông Nam bộ là phát triển đường ven sông, ven biển. Trong đó, đường ven sông Sài Gòn trên địa bàn tỉnh Tây Ninh (DT789) đang được đầu tư, dự kiến đưa vào khai thác năm 2025. TP.HCM dự kiến đầu tư đường ven sông Sài Gòn trong giai đoạn 2025 - 2030.Đối với đường ven biển, quy hoạch tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu đến năm 2030, tầm nhìn 2050 đã thể hiện rõ. Còn quy hoạch TP.HCM vừa được phê duyệt có trục kết nối mới ở phía Nam, kết nối từ Gò Công qua Cảng trung chuyển Cần Giờ, cảng Phước An, kết nối vào cao tốc Bến Lức - Long Thành.TP.HCM sẽ phối hợp tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu xây dựng kế hoạch và quy chế phối hợp triển khai đầu tư đường ven biển trong giai đoạn 2025 - 2030 để phục vụ phát triển các cảng biển lớn trong vùng.Hiện dự án sân bay Long Thành giai đoạn 1 dự kiến hoàn thành, đưa vào sử dụng năm 2026 nhưng mới chỉ có đường bộ, chưa có đường sắt kết nối. Bộ GTVT đang thẩm định nội bộ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, đồng thời mời gọi nhà đầu tư, có thể thực hiện theo hướng dự án đối tác công tư hoặc vốn đầu tư nước ngoài.TP.HCM kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ GTVT đẩy nhanh tiến độ đầu tư tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành đồng bộ với thời gian khai thác sân bay Long Thành.Liên quan đến 2 dự án vành đai kết nối vùng, hiện dự án Vành đai 3 TP.HCM đang gặp khó khăn về nguồn cát sông do việc cấp phép khai thác tại các mỏ chậm, còn nguồn thương mại trong nước, nguồn cát nhập khẩu chưa đáp ứng yêu cầu.Trong khi đó, dự án Vành đai 4 TP.HCM có quy mô đầu tư và tổng mức đầu tư lớn (giai đoạn 1 gần 123.000 tỉ đồng), cần có sự hỗ trợ của nguồn vốn trung ương. Tuy nhiên, hiện nguồn vốn trung ương còn khó khăn và chưa có ý kiến của Thủ tướng và Bộ KH-ĐT về nguồn vốn trung ương bố trí vốn cho dự án. Riêng tỉnh Long An, ngân sách địa phương chỉ cân đối được cho dự án tối đa khoảng 10.000 tỉ đồng.
Rộ tin đồn tấn công tài khoản Apple tại Việt Nam
Victoria Beckham và cựu danh thủ đội tuyển Anh là những vị khách bất ngờ giữa dàn sao nổi tiếng tại Highgrove, dinh thự riêng của Vua Charles III ở Gloucestershire, nhằm thúc đẩy quan hệ ngoại giao Anh - Ý.Những vị khách nổi tiếng khác bao gồm nhà thiết kế thời trang người Ý - Donatella Versace và các ngôi sao Hollywood như Helen Mirren và Stanley Tucci.Victoria Beckham gây ấn tượng trong chiếc váy trắng bồng bềnh, chìm đắm trong cuộc trò chuyện với Vua Charles III - người lắng nghe cô đầy chăm chú, trong khi David Beckham đứng phía sau quan sát trước khi cả ba cùng bật cười vui vẻ.Năm ngoái, David Beckham được bổ nhiệm làm đại sứ cho Quỹ của Vua Charles III. Anh thậm chí đã có những buổi gặp riêng với nhà vua để chia sẻ niềm đam mê với thiên nhiên và sở thích nuôi ong.Sự kiện này được tổ chức nhằm đánh dấu chuyến thăm cấp nhà nước sắp tới của Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla tới tòa thánh và Cộng hòa Ý vào đầu tháng 4.Bữa tiệc cũng tôn vinh tinh thần bền vững của phong trào "Slow Food và Slow Fashion", với thực đơn phong phú từ các sản phẩm địa phương của Anh pha chút phong vị Ý giữa một khu vườn rộng lớn. Các vị khách đều diện trang phục lộng lẫy. Victoria Beckham nổi bật với chiếc váy satin từ chính thương hiệu do mình làm chủ, trong khi Donatella Versace chọn một bộ trang phục đặt riêng đầy ấn tượng. Hoàng hậu Camilla cũng góp mặt với chiếc váy thanh lịch của nhà thiết kế Fiona Clare.Hoàng hậu Camilla là người đầu tiên trò chuyện với vợ chồng Beckham, khi David Beckham chia sẻ về tình yêu của họ dành cho dinh thự tại Cotswolds: "Nơi đó thật đẹp, chúng tôi yêu nơi đó lắm. Chúng tôi rất hạnh phúc khi sống ở đó. Chúng tôi còn nuôi gà nữa". Hoàng hậu mỉm cười đáp lại và nói rằng bà cũng có sở thích đó. Sau đó, Vua Charles III gặp gỡ vợ chồng Beckham. Victoria Beckham cúi chào duyên dáng, còn David Beckham bày tỏ niềm tự hào khi là đại sứ của Quỹ Nhà Vua và cảm ơn vì cơ hội được đóng góp cho các hoạt động ý nghĩa.
trang đánh bóng uy tín
Có dịp tác nghiệp tại huyện A Lưới (Thừa Thiên-Huế), tôi thường được anh em người bản địa nhắn gửi tết này về với bản làng để họ đãi những thức ngon, món lạ chỉ có trong dịp tết. "Anh sẽ không thất vọng đâu! Nhiều người khi ăn Tết Nguyên đán cùng đồng bào đã ví von tết ở thung lũng A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực với rất nhiều món đặc sản của các dân tộc mà không phải ai cũng có dịp thưởng thức một lần trong đời", anh Lê Văn Hôi (33 tuổi, người dân tộc Pa Kôh, trú tại xã Hồng Thượng) mời gọi.Anh Hôi dẫn chứng không phải người địa phương nào cũng một lần được nếm món sâu tre (loài sâu sống trong ống tre - NV) xào lá kiệu, gọi là P'reng. Bởi, trước tháng 9 và sau khoảng tháng 2 - 3 hằng năm, sâu đã chui khỏi thân tre, hóa bướm. Hay món chuột rừng ướp với gừng, ớt hiểm thêm chút muối rồi cho vào ống tre để nướng. Rồi món A choor (một loài cá suối) gói trong mấy lớp lá chuối đem vùi trong than hồng… Đây là những món ăn "có tiền cũng không mua được" bởi nguyên liệu, gia vị đều là những loài đặc hữu chỉ xuất hiện theo mùa và chỉ có ở dãy Trường Sơn. Ngày thường, muốn ăn những món này cũng không có nhưng đến Tết Nguyên đán là rất nhiều gia đình Pa Kôh sửa soạn để mời khách."Trước tết khoảng 1 tháng, trai tráng trong làng hú gọi nhau cắt rừng đi tìm sản vật, dĩ nhiên không phải là động vật hoang dã cấm đánh bắt mà là những con cá suối, ốc, ếch nhái, nòng nọc… Chúng tôi cũng đi hái, đào các loại gia vị như tiêu rừng (mắc khén), gừng, riềng… mang về tích trữ. Đến ngày tết, khách đến chơi nhà, tùy theo món mà chỉ cần mang ra nướng, xào với lá kiệu, nấu với môn thục… là đã có ngay món ăn ngon lành, nóng hổi", anh Hôi cho biết. Trước tết 1 tháng, cộng đồng người Tà Ôi cũng tất bật chuẩn bị những món ăn đậm vị vùng cao. Có những món được làm trước tết cả chục ngày, đặc biệt là các loại bánh làm từ nếp. Cụ bà Căn Hoan (80 tuổi, người Tà Ôi, trú tại xã Hồng Thái) bảo đàn ông đi kiếm mồi nhắm, làm rượu còn đàn bà thì giã gạo, chọn nếp, tìm lá gói bánh. Người Tà Ôi thường chọn các loại gạo nếp bản địa thơm ngon như ra dư, cu cha, trưi… để làm bánh, xôi ống. "Mẹ thường làm để dâng Yàng (Trời - NV) vào dịp tết. Trong đó, bánh a quát khó gói nhất vì phải làm nhọn 2 đầu bằng lá đót tươi rồi cho nếp vào. Khi làm xong, bánh nhìn như 2 chiếc sừng trâu nên còn gọi là bánh sừng trâu. Ăn bánh kèm thịt nướng, rất ngon", cụ Căn Hoan nói. Cụ vẫn làm bánh nếp giã nhuyễn cùng mè đen (adeep man), món bánh đặc biệt đang có nguy cơ thất truyền.Gắn bó nhiều năm với đại ngàn Trường Sơn, nhà nghiên cứu Trần Nguyễn Khánh Phong nhận định vào ngày tết người Tà Ôi thể hiện nét truyền thống qua văn hóa ẩm thực với những món ăn độc đáo, chuẩn bị công phu. "Vì sinh sống ở vùng núi rừng lạnh buốt, di chuyển nhiều nên người Tà Ôi thích ăn khô, mặn, cay. Bởi vậy, hầu hết các món ăn của đồng bào đều được chế biến theo cách nướng, thui, luộc hoặc tái", ông Phong cho hay. Một số món ăn độc đáo vùng cao vào dịp tết có thể kể đến gồm cá và thịt thui ống (cho thịt vào ống tre rồi lấy cùi bắp đậy lại, đặt nướng lăn tròn đều trên than hồng), môn thục cắt thành từng khúc trộn chung với thịt đã ướp sẵn rồi đổ vào ống để thui… Lạ lùng hơn, theo ông Trần Nguyễn Khánh Phong, những món thoạt nghe qua có vẻ sẽ kén người ăn như món thui chim, chuột, cua ủ thối lại là những đặc sản cao cấp. Nguyên liệu sau khi được làm sạch, ướp gia vị cho vào từng ống tre, nứa hoặc quả bầu khô rồi chỉ cần thui trên lửa một vòng cho có hơi nóng, sau đó cất vào gùi hoặc để lên giàn bếp, sau vài ngày mở ra ngửi thấy có mùi là ăn được. Người Tà Ôi cho rằng dịp lễ tết mang những món này ra đãi khách xem như thể hiện tấm lòng quý mến của gia chủ đối với khách.Nghệ nhân ưu tú Hồ Văn Hạnh (77 tuổi, trú tại xã Trung Sơn), người được mệnh danh là "cuốn từ điển sống của đại ngàn Trường Sơn", cho biết lịch nông vụ của cộng đồng các dân tộc ở A Lưới thường kết thúc vào tháng 10 âm lịch, sau đó người dân sẽ ăn tết mừng lúa mới Aza (chọn một ngày từ 6.11 - 24 tháng chạp). Đón Tết Nguyên đán của đất nước, người dân xem như đã gộp 2 cái tết vào chung vui một lần. Vì vậy, các gia đình không tiếc công sức đi tìm sản vật về đãi khách. Những đặc sản của mỗi dân tộc đều được soạn sửa kỳ công, dâng lễ Aza thế nào thì họ dọn tết cũng như thế đó. "Bố thì quan tâm đến "ẩm" hơn "thực". Tết mà! Đàn ông phải có chi nhâm nhi cùng bạn bè mới vui. Bố thích nhất là rượu tr'đin, tức "rượu trời" vì được cất ngay trên đọt cây", già Hạnh khề khà. Là người Pa Kôh nhưng già Hạnh lại thích thứ rượu truyền thống của người Cơ Tu. Theo già, đây là loại rượu thơm ngon nhất ở đại ngàn Trường Sơn, được chiết từ cây tr'đin mọc trong rừng sâu. Người thợ chỉ cần rạch một đường trên thân cây rồi lấy can hứng nước. Bỏ thêm ít vỏ cây chuồn phơi khô, nước sẽ tự lên men cho ra thứ hương vị có một không hai. Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Hoài Nam (79 tuổi, người dân tộc Cơ Tu, trú tại xã Hồng Hạ) tự hào vì rượu tr'đin được các dân tộc anh em, kể cả người Kinh ở A Lưới, yêu thích và "không có mà bán" vào mỗi dịp tết. Già Nam cho biết người Pa Kôh, Tà Ôi cùng người Cơ Tu còn có một loại rượu tương tự tr'đin là rượu tà vạt được cất từ cây đoác. Cây đoác dễ tìm hơn, nhưng khai thác thì nguy hiểm hơn vì phải trèo cao hơn cây tr'đin. "Đây chắc là những loại rượu duy nhất trên thế giới được lấy trên cây mang về uống mà không cần phải chưng cất", già Nam cười. Tùy vào khẩu vị của mỗi người mà đến tết, đồng bào các dân tộc thiểu số còn nấu rượu nếp (xiêu), ủ rượu cần (a riêu), rượu mía vỏ chuồn (a véc), rượu mây rừng vỏ chuồn (tà via)…Bà Lê Thị Thêm, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện A Lưới, nhận định mỗi dân tộc đều có phong tục tết cổ truyền mang màu sắc riêng. Nhưng thật đáng quý khi đồng bào mang "tết riêng" hòa vào "tết chung" của đất nước và các dân tộc vẫn giữ được nét ẩm thực độc đáo, đậm dư vị núi rừng. "Tết đến, nhà nhà lại sửa soạn những món ngon để mời khách. Cảm tưởng tết quê hương A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực của các dân tộc với cơ man là món ăn, thức uống độc lạ… Thú vị hơn, giữa các gia đình còn giao lưu ẩm thực bằng cách trao đổi ống thịt, gùi bánh, chum rượu… để có thể thưởng thức những món mà nhà mình không có. Tết đoàn kết, đầm ấm", bà Thêm chia sẻ.
quay-thử-xổ-số-miền-trung-thứ-tư
